คำอธิบาย
สร้างระบบส่งกำลังด้วยเฟือง รอก สายพาน และโซ่ แล้วต่อมอเตอร์ ดูว่าความถี่การหมุนและทิศทางการหมุนเปลี่ยนจากชิ้นส่วนหนึ่งไปอีกชิ้นหนึ่งอย่างไร: สิ่งที่ได้ในด้านความเร็วจะเสียไปในด้านแรง (แรงบิด)
แบบจำลองทางฟิสิกส์
เฟืองที่ขบกันมีอัตราเร็วที่ขอบเท่ากัน (v = ω·R) และหมุนในทิศตรงข้ามกัน: ω₂ = −ω₁·R₁/R₂ สายพานและโซ่ก็ส่งอัตราเร็วที่ขอบเท่ากันเช่นกัน โดยไม่กลับทิศ (สายพานไขว้จะกลับทิศ) ชิ้นส่วนบนเพลาเดียวกันมี ω เท่ากัน เฟืองทุกตัวมีฟันขนาดเท่ากัน จำนวนฟันจึงแปรผันตามรัศมี (ในที่นี้ 10 ฟันต่อเซนติเมตร) หากวงของชิ้นส่วนต้องการการหมุนสองแบบที่ต่างกันสำหรับชิ้นส่วนเดียวกัน ระบบจะล็อก การหมุนคำนวณในทุกขั้นผ่านเครือข่ายการเชื่อมต่อ โดยเริ่มจากมอเตอร์
การทำให้ง่ายขึ้น
ในที่นี้โซ่เชื่อมเฟืองเข้าด้วยกัน ในความเป็นจริง โซ่คล้องผ่านล้อฟันของมันเอง (จานหน้าและเฟืองหลังของจักรยาน) ซึ่งมีฟันที่มีระยะห่างเท่ากับข้อโซ่ ส่วนเฟืองทั่วไปมีฟันที่ทำมาให้ขบกับเฟืองอื่น สำหรับฟิสิกส์ของการส่งกำลังไม่มีความแตกต่าง: โซ่พาความเร็วเดียวกันจากขอบหนึ่งไปยังอีกขอบหนึ่ง
คำอธิบาย
ดึงบล็อกขึ้นพื้นเอียงด้วยเชือกที่ขนานกับพื้นเอียง แล้วเปรียบเทียบแรงบนเครื่องชั่งสปริงกับน้ำหนักของบล็อก ลองเปลี่ยนความสูง h และความยาว L ของพื้นเอียง: ยิ่งพื้นเอียงลาดน้อย แรงยิ่งน้อย แต่ความยาวเชือกที่ต้องดึงเพื่อขึ้นสู่ความสูงเท่าเดิมยิ่งมาก ในแผงแรงเสียดทาน เพิ่มแรงเสียดทานสถิตและจลน์ระหว่างบล็อกกับพื้นเอียงได้
แบบจำลองทางฟิสิกส์
เชือกอุดมคติ (ไม่มีมวลและไม่ยืด) ขนานกับพื้นเอียง เชือกถูกดึงช้า ๆ ด้วยอัตราเร็วคงที่ แรงบนเครื่องชั่งสปริงจึงเป็นแรงสมดุล เมื่อไม่มีแรงเสียดทาน F = P·sin θ = P·h/L ซึ่งเป็นส่วนของน้ำหนักตามแนวพื้นเอียง (อีกส่วนหนึ่ง P·cos θ สมดุลกับแรงตั้งฉาก N ของพื้นเอียง) ได้เปรียบเชิงกลคือ MA = L/h เพื่อขึ้นสู่ความสูง h บล็อกถูกดึงไปตามพื้นเอียงเป็นระยะ L และงานของแรง F (F × L) เท่ากับงานในการยกบล็อกขึ้นในแนวดิ่ง (P × h) เมื่อมีแรงเสียดทาน ขาขึ้น F = P·sin θ + μc·N ขาลง F = P·sin θ − μc·N งานของ F เกิน P × h และส่วนต่างกลายเป็นความร้อน เมื่อหยุดนิ่ง แรงเสียดทานสถิตมีค่าเท่าที่จำเป็น สูงสุดถึง μe·N: แรง F = P·sin θ − μe·N ก็เพียงพอ (ถ้าค่านี้เป็นลบ แรงเสียดทานยึดบล็อกไว้ได้เองและเชือกหย่อน) เพื่อให้บล็อกเริ่มขึ้น แรงต้องชนะแรงเสียดทานสถิตสูงสุด F = P·sin θ + μe·N เมื่อบล็อกไถลแล้ว แรงจะลดลงเหลือค่าของแรงเสียดทานจลน์
การทำให้ง่ายขึ้น
แรงเสียดทานเป็นไปตามแบบจำลองในตำรา: สัมประสิทธิ์คงที่ ไม่ขึ้นกับอัตราเร็วหรือพื้นที่สัมผัส เมื่อหยุดนิ่ง เครื่องชั่งสปริงแสดงเพียงแรงต่ำสุดที่ใช้ยึดบล็อกไว้ เชือกถูกดึงช้า ๆ เสมอ: ตอนเริ่มและตอนหยุด แรงจะต่างจาก P·sin θ เล็กน้อยชั่วขณะ (กฎข้อที่ 2 ของนิวตัน) ความยาว L คือความยาวของพื้นเอียงทั้งหมด บล็อกซึ่งมีขนาดจะหยุดเมื่อด้านหน้าของมันถึงยอด
คำอธิบาย
ยกน้ำหนักด้วยรอก: รอกตายตัวหนึ่งตัว การจัดเรียงแบบเอกซ์โปเนนเชียลของรอกเคลื่อนที่ หรือรอกพวง ดึงเชือกด้วยเครื่องชั่งสปริงแล้วเปรียบเทียบแรงกับน้ำหนักที่ยก และเปรียบเทียบความยาวเชือกที่ดึงกับระยะที่น้ำหนักยกขึ้น: สิ่งที่ได้ในด้านแรงจะเสียไปในด้านระยะ
แบบจำลองทางฟิสิกส์
เชือกและรอกอุดมคติ: ไม่มีมวล ไม่มีแรงเสียดทาน และไม่ยืด แรงตึงเท่ากันตลอดเส้นเชือก และรอกเคลื่อนที่แต่ละตัวสมดุลกับแรงของเชือกที่ยึดมันไว้ เชือกถูกดึงช้า ๆ ด้วยอัตราเร็วคงที่ แรงบนเครื่องชั่งสปริงจึงเป็นแรงสมดุล: F = P/MA โดย MA = 1 สำหรับรอกตายตัว 2ⁿ สำหรับการจัดเรียงแบบเอกซ์โปเนนเชียล (รอกเคลื่อนที่ n ตัว) และ N สำหรับรอกพวง (เชือก N ช่วงรับน้ำหนัก) เนื่องจากความยาวเชือกไม่เปลี่ยน ต้องดึงเชือกมากกว่าระยะที่น้ำหนักยกขึ้น MA เท่า และงานของแรง F (F × เชือกที่ดึง) เท่ากับพลังงานที่น้ำหนักได้รับ (P × ความสูง) รอกตายตัวเปลี่ยนเพียงทิศของแรง: มุม θ ของเชือกกับแนวดิ่งไม่ทำให้ F เปลี่ยน
การทำให้ง่ายขึ้น
ในรอกพวง รอกวาดเรียงข้างกันเพื่อให้ช่วงเชือกทุกช่วงเป็นแนวดิ่ง ในรอกพวงจริง รอกด้านบนอยู่บนเพลาเดียวกัน (ในบล็อกเดียว) และรอกด้านล่างก็เช่นกัน แรงเท่าเดิม รอกไม่มีมวล: หากรอกหนัก แรงจะต้องยกรอกเคลื่อนที่ไปด้วย
คำอธิบาย
สร้างคาน (ไม้กระดก) ด้วยการลากจุดหมุน บล็อก คน และมือไปตามแท่งคาน เลือกแรงของมือแล้วค้นหาว่าแท่งคานหมุนไปทางใด หรือแรงใดทำให้สมดุล ซ้อนบล็อกได้ ตัวจำลองระบุชนิดของคาน (ชนิดที่หนึ่ง สอง หรือสาม) ได้เอง
แบบจำลองทางฟิสิกส์
แท่งคานแข็งยาว 4 m วางบนจุดหนึ่ง โดยแรงเป็นแนวดิ่งเสมอ (น้ำหนัก P = m·g และแรงของมือ) เมื่อสมดุล ผลรวมของโมเมนต์รอบจุดหมุนเป็นศูนย์: P₁·d₁ + P₂·d₂ + … = F·d เมื่อไม่สมดุล แท่งคานหมุนรอบจุดหมุนตาม I·α = Στ (มีการหน่วงเล็กน้อย) จนปลายด้านหนึ่งแตะพื้น เนื่องจากแรงทั้งหมดเป็นแนวดิ่ง โมเมนต์ทุกตัวจึงเปลี่ยนตาม cos θ ตัวเดียวกัน แท่งคานที่สมดุลจะอยู่นิ่งที่ความเอียงใดก็ได้ เพื่อแสดงว่าสมดุล เมื่อเริ่มจะแกว่งช้า ๆ ด้วยแอมพลิจูดเล็ก (เป็นเพียงสัญญาณทางสายตา ไม่ใช่ผลจากพลศาสตร์)
ผู้พัฒนา
Marco P. M. de Souza
เอกสารอ้างอิง
HEWITT, P. G. Física conceitual [ฟิสิกส์เชิงมโนทัศน์] พิมพ์ครั้งที่ 12 Porto Alegre: Bookman, 2015
HALLIDAY, D.; RESNICK, R.; WALKER, J. Fundamentos de física [หลักมูลของฟิสิกส์] เล่ม 1: กลศาสตร์ พิมพ์ครั้งที่ 10 Rio de Janeiro: LTC, 2016